Laatst bijgewerkt: Juni 2026

Naar acceptabele overstromingsrisico's en bescherming van vitale functies icon

Naar acceptabele overstromingsrisico's en bescherming van vitale functies

Dit kennisproject richt zich op het beter begrijpen en beheersbaar maken van overstromingsrisico's door extreem weer, vanuit zowel land als zee. Het doel is om belangrijke infrastructuur te beschermen en betere keuzes te maken voor voorbereiding en ruimtelijke inrichting op Bonaire.

↓ Download 2-pager

Bonaire staat voor een dubbele uitdaging: enerzijds de bescherming van kritieke infrastructuur tegen extreme neerslag, anderzijds het anticiperen op zeespiegel-stijging en de mogelijke toename van stormen vanuit zee. Bonaire kent een watersysteem dat historisch is opgebouwd uit dammen, bassins en saliñas. Door achterstallig onderhoud en beperkte bergingscapaciteit is dit systeem kwetsbaar. Klimaatverandering versterkt deze kwetsbaarheid: regen valt minder frequent, maar in intensieve piekbuien. Dit leidt tot wateroverlast in laaggelegen gebieden zoals Kralendijk, waar ook vitale infrastructuur ligt. De bescherming tegen de zee is momenteel afhankelijk van natuurlijke barrières zoals koraalriffen en mangrovebossen. Er zijn geen kunstmatige verdedigingswerken. Verwacht wordt dat de zeespiegel rond Bonaire tot 2100 met 30 tot 120 cm zal stijgen. In combinatie met zware stormen kan dit leiden tot opstuwing en golfoverslag, vooral in het zuidelijk deel van het eiland en langs de westelijke kuststrook. De poreuze kalksteenbodem maakt traditionele kustverdediging complex, omdat water onder dijken door kan dringen. Beide typen overstromingsrisico's hebben directe gevolgen voor de leefbaarheid, economie en ecologie van Bonaire. Kritieke infrastructuur zoals afvalwaterzuivering, drinkwatervoorziening en toeristische voorzieningen zijn kwetsbaar. Ecosystemen zoals koraalriffen zijn een natuurlijke bescherming en hun behoud en herstel is daarom essentieel in een integrale aanpak.

Kennisleemte

Wat zijn bij extreme neerslag en stormcondities de maximale waterstanden en overstromingsdieptes vanuit land en zee, en met welke waarschijnlijkheid treden deze op?
Welke kritieke infrastructuur en functies zijn kwetsbaar voor overstroming, en wat zijn de gevolgen van uitval in termen van schade, veiligheid en maatschappelijke ontwrichting?
In hoeverre kunnen naturebased solutions (zoals riffen, mangroves en landschappelijke berging) bijdragen aan het reduceren van overstromingsrisico's bij extreme gebeurtenissen, en binnen welke grenzen?
Hoe betrouwbaar zijn monitoring en modelsystemen voor het voorspellen van extreme situaties, en in hoeverre zijn zij geschikt voor operationele early warning?
Welke ruimtelijke en beleidsmatige keuzes zijn nodig om toekomstige risico's niet te vergroten, en waar zijn aanpassingen in landgebruik of bouw nodig?

Beschikbare kennis

Belangrijke bronnen zijn onder andere:

Kennisdoel

Het vaststellen van overstromingsrisico's vanuit land en zee, opgebouwd uit kans en gevolg (schade, slachtoffers, uitval vitale functies), inclusief onzekerheden en toekomstige klimaatscenario's

Het in beeld brengen van gebieden en objecten (met name kritieke infrastructuur) waar huidige of toekomstige overstromingsrisico's niet acceptabel zijn zonder aanvullende maatregelen

Het vergelijken en prioriteren van maatregelen die overstromingsrisico's verminderen (kans en/of gevolg), inclusief naturebased solutions en ruimtelijke aanpassingen

Het verbeteren van paraatheid door early warning, handelingsperspectieven en inzicht in hersteltijden en acceptabele 'downtime' van vitale processen

Het integreren van overstromingsrisico's in ruimtelijke ordening, infrastructuurplanning en langetermijnontwikkeling van Bonaire

Uitkomst

Resultaten

Kaarten van overstromingskans, -diepte en -gevolg voor extreme neerslag en stormscenario's, ingebed in ruimtelijke ordening en planning

Een beslisgericht kader om maatregelen (technisch, naturebased) te vergelijken op effectiviteit, kosten, robuustheid en uitvoerbaarheid

Inzicht in de haalbaarheid en betrouwbaarheid van een early-warning-systeem op basis van monitoring en modellen, incl. handelingsperspectieven

Onderbouwd inzicht in wanneer en waar natuurlijke systemen bescherming bieden tegen extremen, en waar aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn

Inzicht in acceptabele 'downtime', hersteltijden en prioriteiten voor kritieke infrastructuur bij overstromingen

Impact

Betere bescherming van kritieke infrastructuur en vitale functies

Verhoogde paraatheid en voorspelbaarheid

Risicobewuste ruimtelijke ontwikkeling

Effectievere inzet van middelen

Groter bewustzijn bij overheid, bedrijfsleven en burgers

Uitvoering

Budget

€3,5-6 miljoen

Doorlooptijd

2-3 jaar

←
Vorige
Ontsluiting en inzet van traditionele en (cultuur)historische kennis
Terug naar overzicht
Volgende
Naar opschaling natuurmaatregelen en nature based solutions
→