Laatst bijgewerkt: Juni 2026
Naar opschaling natuurmaatregelen en nature based solutions
Dit kennisproject richt zich op het vaker toepassen van maatregelen voor natuurherstel en natuurbeheer die al bewezen werken. Onderzoek en uitvoering gaan hierbij hand in hand: het project draait niet om verkennen, maar om uitvoeren en opschalen op Bonaire.
↓ Download 2-pagerKlimaatverandering op Bonaire leidt tot toenemende hitte, droogte, verzuring van de oceaan, zeespiegelstijging, extreme weersomstandigheden en ecologische stress. Tegelijkertijd levert de natuur essentiële ecosysteemdiensten, zoals kustbescherming door koraalriffen en mangroves, waterretentie door wetlands, verkoeling en schaduw door vegetatie, en culturele en recreatieve waarden die belangrijk zijn voor het welzijn van de gemeenschap. Dit kennisproject richt zich op actieonderzoek: het testen, monitoren en evalueren van concrete beheer en herstelmaatregelen die bijdragen aan de intrinsieke waarde van natuur (soorten, habitats, natuurlijk erfgoed) en aan naturebased solutions en ecosysteemdiensten die de samenleving helpen zich aan te passen aan klimaatverandering.
Kennisleemte
Beschikbare kennis
Belangrijke bronnen zijn onder andere:
- Debrot et al., (2025). State of Nature Report for the Caribbean Netherlands 2024. Wageningen Marine Research ↗ Onderzoek • 2025
- Verweij et al,. (2020). Bonaire 2050 – A Nature Inclusive Vision. Wageningen Environmental Research ↗ Onderzoek • 2020
- Natuur- en milieubeleidsplan Caribisch Nederland 2020-2030 ↗ Beleid • 2020
- Van der Geest et al., (2020). Impact of terrestrial erosion on coral reef health at Bonaire. Wageningen Marine Research ↗ Onderzoek • 2020
- Dutch Caribbean Biodiversity Database (DCBD) ↗ Data
- Lokale expertise en praktijkkennisOverig
Kennisdoel
Opschalen via actieonderzoek (doen leren doen) door uitvoeren van repliceerbare natuurherstel en beheeringrepen in meerdere gebieden, met een gestandaardiseerd learning-by-doing protocol en heldere succescriteria
Kwantitatief onderbouwen van effecten van maatregelen op biodiversiteit (intrinsieke waarde) én ecosysteemdiensten (kustbescherming, verkoeling, etc.), inclusief kost/effect-vergelijking en grenzen van aanvaardbare verandering
In kaart brengen en wegnemen van bestuurlijke, juridische en organisatorische drempels (vergunningen, handhaving, rolverdeling, capaciteit)
Inrichten van een minimale, robuuste indicatorenset (eco + sociaaleconomisch/ welzijn), inclusief langjarige monitoring en een gedeeld dataplatform (openbaar waar mogelijk) voor integratie van veldmetingen, lokale kennis en beheerdata
Vertalen van inzichten naar beleidskaders, richtlijnen en inkoop/vergunningseisen, en opstellen van een projectenpijplijn met fasering en financieringsopties voor opgeschaalde uitvoering
Uitkomst
Resultaten
Gestandaardiseerde uitvoeringsprotocollen, locatie en conditiespecifiek, met bandbreedten voor effect en kosten/effectramingen
Heldere waar/wat/wanneerkeuzes met grenzen van aanvaardbare verandering inclusief koppeling aan ruimtelijke ordening en vergunningverlening
Reeks van demonstratie/opschalingsprojecten met vaste evaluatiemomenten en adaptief bijsturen; lessons learned direct toepasbaar op nieuwe locaties
Minimale, reproduceerbare indicatorenset en een gedeeld platform met eigenaarschap, datastandaarden en rapportagesjablonen
Concreet pakket van vergunningstemplates, rolverdeling, capaciteitsafspraken en financieringsroutes voor duurzame borging en versnelling
Impact
Snellere doorvertaling van kennis naar uitvoering
Meetbare ecologische verbetering op schaal
Structurele verankering in beleid en praktijk
Groter lokaal eigenaarschap en draagvlak
Vergrote klimaatgevoelige veerkracht
Uitvoering
Budget
€0,1-0,25 miljoen
Doorlooptijd
1 jaar