Laatst bijgewerkt: Juni 2026
Naar goede gezondheid in een veranderend klimaat
Dit kennisproject onderzoekt hoe klimaatmaatregelen op Bonaire kunnen bijdragen aan een betere fysieke en mentale gezondheid. Daarbij is aandacht voor preventie, betaalbare oplossingen en de samenhang met andere factoren, zoals voeding, beweging en bestaanszekerheid.
↓ Download 2-pagerKlimaatverandering vormt een groeiende bedreiging voor de gezondheid op Bonaire. Verwachte effecten zoals hogere temperaturen, droogte, zeespiegelstijging en extreme weersomstandigheden beïnvloeden zowel fysieke als mentale gezondheid. Dit kan leiden tot meer vector-gebonden ziekten (dengue, chikungunya), verergering van chronische aandoeningen, hitte-gerelateerde stress, voedselonzekerheid en psychosociale problemen. Deze risico's komen bovenop bestaande uitdagingen zoals obesitas, diabetes en een kwetsbare zorginfrastructuur.
Kennisleemte
Beschikbare kennis
Belangrijke bronnen zijn onder andere:
- Van Beukering et al,. (2022). Impacts of Climate Change on Public Health on Bonaire. VU-IVM ↗ Onderzoek • 2022
- Openbaar Lichaam Bonaire. (2024). Rapportage Volksgezondheid Bonaire 2019–2022 ↗ Onderzoek • 2024
- Nota Lokaal Gezondheidsbeleid Bonaire 2024-2027 (Openbaar Lichaam Bonaire) ↗ Beleid • 2024
- Visscher et al,. (2025). Gezonder Leven op Bonaire: barrières en kansen. Openbaar Lichaam Bonaire ↗ Onderzoek • 2025
- Jansen-van Eijndt et al,. (2023). Kennisbeeld "Health in All Policies": verkenning vanuit internationaal, nationaal en lokaal perspectief. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) ↗ Onderzoek • 2023
- Overzicht van management- en onderzoeksrapporten vanuit de GGD Bonaire op de website van het Openbaar Lichaam Bonaire ↗ Onderzoek
- Caribbean Action Plan on Health and Climate Change (Pan American Health Organization (PAHO), 2019) ↗ Beleid • 2019
- Elberse et al,. (2026). Milieuvervuiling en gezondheid op Bonaire - Adviezen voor actie en onderzoek. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) ↗ Onderzoek • 2026
- Klimaatverandering en gezondheid: richtingen voor beleid (adviesrapport) (Gezondheidsraad & Wetenschappelijke Klimaatraad, 2026) ↗ Beleid • 2026
Kennisdoel
Ontwikkelen methodiek om kennis over klimaateffecten te vertalen naar concrete, effectieve adaptatiemaatregelen die gezondheidswinst opleveren
Identificeren van randvoorwaarden voor een robuuste en inclusieve uitvoering van maatregelen, inclusief besturing ("governance"), financiering en betrokkenheid van lokale gemeenschappen
Opstellen indicatoren en monitoringssystemen om de effectiviteit van klimaatmaatregelen op zowel gezondheid als andere maatschappelijke doelen te volgen
Creëren van handvaten voor effectieve klimaatadaptatiemaatregelen ter preventie van klimaatgerelateerde gezondheidsrisico's in beleid
Bewustwording over de impact van klimaatverandering op gezondheid en maatregelen die burgers zelf op kunnen pakken, bijvoorbeeld middels educatieprogramma's
Uitkomst
Resultaten
Praktische besliskaders en methodieken om klimaateffecten te vertalen naar prioritaire adaptatiemaatregelen met gezondheidswinst
Integrale strategieën en voorbeeldprojecten waarin klimaatadaptatie gecombineerd wordt met armoedebestrijding, voeding en leefstijlverbetering
Actuele, lokaal verankerde datasets en trendanalyses over gezondheid en klimaateffecten, inclusief een structureel monitoringsplan
Concrete plannen voor veerkrachtige infrastructuur en governance inclusief scenario's voor zorgcontinuïteit en noodvoorzieningen bij extreme weersomstandigheden
In beleid geïntegreerde bouwmethodieken die bijdragen aan welzijn in een toekomstig klimaat
Impact
Minder (preventie van) ziektelast door hitte, vectorziekten en chronische aandoeningen; verbeterde mentale veerkracht
Integratie van klimaatadaptatie met armoedebestrijding en voeding zorgt voor minder gezondheidsverschillen
Zorg- en basisinfrastructuur blijft functioneren tijdens extreme weersomstandigheden, waardoor continuïteit van zorg en basisvoorzieningen gewaarborgd is
Gemeenschappen en instellingen beschikken over kennis, tools en governance om adaptatie en gezondheid duurzaam te combineren
Minder kosten door klimaatgerelateerde gezondheidsproblemen en hogere productiviteit door een gezondere bevolking
Uitvoering
Budget
€0,5-1 miljoen
Doorlooptijd
3-5 jaar